معرفی فابریکه قند بغلان : 

فابریکه شکر بغلان در سال 1317 تهداب گذاری شده و درخزان  سال 1318 به تولیدات خود آغاز کرد ، ظرفیت تولیدی این فابریکه در آنوقت به  700  تن لبلبو  در 24 ساعت بالغ میشد. از اینکه فیصدی شکر در لبلبو متفاوت (14 الی 20 در صد) میباشد استحصال شکر سفید از لبلبو نیز دارای نوسانات میباشد. مواد خام اساسی این فابریکه لبلبو میباشد که ساحه بغلان از لحاظ آب و هوا برای کشت و ترویج لبلبو بسیار مساعد  میباشد. که تحقیقات اساسی قبل از ایجاد فابریکه در این ضمیمه صورت گرفته است. مقدارتولید فابریکه از آغاز کار تولید دارای نوسانات بوده که علل های مختلف را دارا میباشد.

در سال1977 فابریکه به بلندترین ظرفیت تولیدی که 3 برابر بلندتر از ظرفیت اولی میباشد نایل آمده و بعد از آن در اثر جنگها از  سال 1979 ظرفیت تولیدی پائین آمده و بعد از سال 1991 فابریکه از تولید باز مانده است. در کارهای تخنیکی فابریکه موسسات از کشور های  آلمان, انگلستان و چکوسلواکی سهم داشتند.  علت توقف در سال های 1372 الی 1383   قسمیکه معلوم است هر فابریکه تولیدی (در هر مملکت که باشد) از لحاظ تأمین مواد تخنیکی ,ماشین آلات وسائیر ضروریات که برای پروسه تولید ضرورت میباشد باید با یک و یا چند مملکت صنعتی ارتباط داشته باشد. که متأسفانه در اثر جنگهای داخلی این امکانات از وطن عزیز ما بکلی از بین رفت. که فابریکه شکر بغلان نیز متقبل این تاثیرات گردید و سالهای دراز به حالت توقف درآمده بود. بلاخره در سال 1383 از طرف دولت اسلامی افغانستان به شرکت های سکتور خصوص واگذارگردید.  

نقش شکر در تغذیه انسان :

شکر در عصر امروز به حیث یک مواد غذایی مهم درحیات روزانه به حساب میاید و در تامین انرژی مورد نیاز بدن نقش اساسی دارد. قیمت نسبتآ ارزان شکر در مقایسه با انرژی که تولید میکند شکر را به حیث منبع اساسی تآمین انرژی درجوامع فقیر مبدل ساخته است. اگرخرید آن مقدار مواد غذایی معمول که یک کیلو کالری را تولید مینماید با شکر مقایسه کنیم دیده میشود که شکر ارزانتر است.

مارکیت شکر:

افغانستان ازلحاظ مصرف شکر یک مملکت مصرفی است و مصرف سالانه شکرتقریبآ به 650000  تن شکر میرسد .فابریکه فعلی (فابریکه شکربغلان) از این مقدارذکر شده صرف الی 3 % را تولید کرده میتواند. و برای این مقدار به پنج عدد فابریکه تولید شکر با ظرفیت 10000 تن لبلبو در شبانه روز ضرورت است. از این لحاظ برای فروش شکر تولید شده در افغانستان مارکیت با ثبات دیده میشود.  

فابریه شکر بغلان مثل سائیر موسسات تولیدی دارای شعبات اساسی و فرعی ذیل میباشد:

شعبات اساسی :

1. دستگاه شست لبلبو

2.دستگاه خلال

3.دستگاه تولید شربت(دیفوزیون)

4.دستگاه پاک کننده شربت (صدراسیون)

5.دستگاه فردمف (تبخیر دهنده)

6.دستگاه پخت شکر

7.دستگاه سنترفوژها  


شعبات کمکی: 

1.     توربین و پمپ ها

2.     کوره بخار

3.     تولید چونه

4.     لابراتوارها

5.     شعبه برق

6.     ورکشاپ های خرادی و ولدنگ و غیره


اپرات های کاری:

فابریکه شکر دارای اپرات های کاری ذیل میباشد:

1.     یکعدد دستگاه شست با تمام اجزای کمکی مانند بالا کننده لبلبو, شوینده لبلبو, جداکننده سنگ و بالابر لبلبوی شسته شده, میباشد

2.     دستگاه خلال شامل دو عدد ماشین خلال کننده و یک عدد ترازوی 400 کیلو گرامه

3.     دستگاه تولید شربت(دیفوزیون) شامل 14 عدد دیگ شربت

4.     دستگاه پاک کننده شربت شامل 3 عدد اپرات (اولی و دومی)

5.     دستگاه فردمف (تبخیردهنده) شامل 4 اپرات مرحله یی

6.     دستگاه پخت شکر شامل 10 اپرات ( دو عدد برای پخت اول, دو عدد برای پخت دوم و سوم و6 عدد مخلوط کننده شربت غلیظ کرستل دار)

7.     دستگاه سنترفوژ شامل8 اپرات( 4 عدد برای شکر سفید و 4 عدد برای شکر دوم و سوم)

اپرات های کمکی: 

1.     یک عدد توربین بخار با ظرفیت 630 کیلو وات در ساعت

2.     یک عدد پمپ واکوم

3.     یک عدد پمپ کاربندای اکساید

4.     کوره بخار با تمام اپرات های آن

5.     یک اپرات پخت چونه

6.     دو عدد جنراتور 300 کیلو وات در ساعت برای چالان نمودن فابریکه 

مواد اولیه فابریکه شکر:

در جهان از دو نوع مواد خام میتوان شکر را استحصال نمود یکی از لبلبو و دیگری از نیشکر. در فابریکه شکر بغلان, شکر از لبلبو استحصال میشود.بنآ مواد اولیه اساسی را لبلبو تشکیل میدهد. در پهلوی لبلبو از مواد های ذیل نیز در پروسه تولید و مهیا ساختن شرایط تولید استفاده میگردد :

ذغال سنگ:

جهت تولید بخارمصرفی برای توربین و استفاده بعدی در استیشن ها (مقدار مصرف تقریبا 64 تن در 24 ساعت)

کوکس:

جهت پختن سنگ چونه و تولید گاز کاربن دای اکساید , که از سنگ چونه پخته شده (آهک) و گاز کاربن دای اکساید در پاک کاری شربت استفاده مشود. 

سنگ چونه:

از احتراق سنگ چونه نیز یکمقدار گاز کاربندای اکساید تولید میشود که در پروسه پاک کاری شربت استفاده میشود. روغنیات, تیل محروقاتی, مواد لابراتواری, مواد ضد میکروارگانیزم , مواد پاک کننده و غیره .    

معلومات عمومی راجع به تولید شکر فابریکه قند بغلان:

بصورت عموم تمام فابریکات تولید شکر به دو بخش عمده و اساسی تقسیم میگردد: 

1 – بخش خارجی  : تهیه مواد خام  لبلبو به شمول ذغال سنگ  کوکس  و سنگ چونه  .

2 – بخش داخلی : تولید شکر توسط دستگاهای مختلف فابریکه  ازمواد فوق  الذکر .   * بخش داخل فابریکه :   فابریکه شکر بغلان از بخشهای و دستگاهای مختلف تشکیل گردیده است . که قرار ذیل است :

1– دستگاه شست لبلبو: وقتیکه لبلبو از سیلوها وارد این دستگاه میگردد باید پاک شسته  وبه مرحله بعدی ارسال گردد .

2-دستگاه خلال لبلبو: لبلبو شسته شده به شکل باریک وبا طول  10-15 سانتیمتر خلال گردد .

3- دیفیزیون : گرفتن شیره لبلبو از خلال طوریکه حجرات پاره گردیده وشیره لبلبو بیرون میاید .

4- صدراسیون : پاک کاری شربت از غبارهای مواد بدون شکری و گاز وچونه دادن ان .

5- فلترها : در این فابریکه  سه مرحله فلتر وجود دارد  : 1 – فلتر پرس 2- فلترمالش 3- فلترشربت غلیظ که تمام این فلترها موادهای بدون شکری چونه وغیره را ازشربت دور میسازند .

6- فردمف : توسط دستگاه های فردمف تهیه نمودن آب گرم ِ بخار برای دستگاه های دیگر وتبدیل نمودن شربت رقیق به غلیظ صورت میگیرد .

7- توربین : تولید برق برای تمام دستگاه ها ِ موتورها و پمپ ها .

8- چونه خانه : تهیه و گاز کاربن دای اکساید و چونه جهت پاک کاری شربت و گاز دادن آن .

9- کوره بخار : تهیه بخار برای توربین و دستگاه های دیگر وتهیه آب گرم .

10- پخت شکر : ( کرستل نمودن شربت ) 

11- سنترفوگ : جدانمودن کرستل شکر از شربت وتولید میلاس . 

12- پمپ ها : هر دستگاه توسط پمپ های مختلف آب ویا شربت را به جاهای مقصود پمپ مینماید . 

13- تسمه ها : هر دستگاه موتور ها و پولی های مختلف دارند که توسط تسمه ها چرخانده میشوند .  

* بخش خارج از فابریکه :

درفابریکه شکر بغلان پنج سیلوی لبلبو وجود دارد که گنجایش هر سیلو یکهزار تن لبلبو را دارا میباشد . آب چهار سیلو از داخل تخنیک وصل است و آب یک سیلوی دیگر به حوض که از بیرون به آن آب میاید ارتباط دارد . وقتیکه در سیلو ها لبلبو تهیه میگردد لبلبوی متذکره توسط آب به داخل فابریکه ترانسپورت میگردد که ابتدا به دستگاه شست ِ شسته شده بعدآ به ترازوی اتومات وزن گردیده به دستگاه خلال ارسال میشود .

خلال :

کار این دستگاه وقفه ئی بوده و در آن از احتیاط کار گرفته میشود . دراین فابریکه دو دستگاه خلال وجود دارد ِ در صورتیکه دستگاه بعدی مشکل نداشته باشد هر دو دستگاه همزمان کار نموده سرعت تولید بالا میرود که این کار باعث تولید بیشتر در فابریکه میشود . 

دیفیزیون :

دستگاه دیفیزیون که متشکل از 14 دیگ میباشد از جمله قدیمی ترین دستگاه های شیره کشی لبلبو به شمار میرود که فعلآ یگانه دستگاه است که در افغانستان از آن استفاده میشود . این دستگاه که بنام دیفیزیون بطری یاد میگردد که یک سلسله ضایعات شکر را نیز دارا میباشد. سییستم کار دیگ ها طوری است که ابتدا دیگ اول را از خلال پر نموده بعدآ سرپوش دیگ را محکم کرده آنرا تا 75 درجه سانتی گریت بخار میدهیم و بعد بالای دیگ دومی عملیه فوق را انجام داده وقتیکه دیگ سومی نیمه از خلال شد شربت دیگ اولی و دومی را توسط پمپ های مربوطه در دیگ مقیاس ارسال مینمائیم  و این عملیه را تا 14 دیگ ادامه میدهیم . حالت القلیت یا PH  شربت بعد از شیره کشی که در دیگ های مقیاس ارسال شده است(2 ِ6-3ِ -6) میباشد . سییتم شیره کشی در دیگهای دیفیزیون قسمیکه قبلآ گفته شد قدیمی بوده به نیروی فزیکی ضرورت بیشتر دارد طوریکه در یک شفت به تعداد هشت نفر کارگر ضرورت است .  

صدراسیون :

دستگاه صدراسیون فابریکه شکر بغلان متشکل از سه دیگ میباشد که صدراسیون اول ِ دوم و سوم نامیده میشوند . بخش صدراسیون در صنعت قند سازی خیلی ها وسیع و مهم میباشد . درصدراسیون دستگاه پخت چونه ارتباط مستقیم دارد طوریکه این دستگاه آب چونه وگاز کاربن دای اکساید مورد ضرورت صدراسیون را تهیه مینماید . شربتیکه در دیگهای مقیاس قبلآ پمپ شده است بعد از یک مدت اقامت (مدت اقامت درین دیگها نباید بیشتر 30 دقیقه باشد ) در دیگهای که نزدیک دستگاه خلال موقعیت دارد توسط پمپ های مربوطه پمپ میگردد . دیگهای مذکور مربوط صدراسیون بوده و بنام دیگهای مکسر چونه یاد میشوند . وقتیکه شربت از دیگ مقیاس در دیگ چونه پمپ میگردد با آنِ % 0.3 کلسیم هایدرو اکساید علاوه میشود که حالت القلیت یا PH  از 6.2 به 12-14 میرسد که با عملیه گاز دادن PH  دو باره پاهین میاید  . (PH  باید9-2ِ ِ10ِ بیشتر نباشد ما وقتی PH  شربت را تآمین نموده میتوانیم که غلظت چونه 18-19 باشد . علت اینکه با شربت محلول چونه را علاوه مینماهیم اینست که شربت مذکور درخود غبارهای مواد بدون شکری را دارآ  بوده و چونه این مواد ها را لخته ساخته که در دستگاه فلتر پرس از شربت جدا میشوند .

فلترها :

درفابریکه شکر بغلان سه نوع دستگاه فلتر وجود دارد که بنامهای فلتر پرس ِفلتر مالش و فلتر شربت غلیظ یاد میگردند . وقتیکه شربت در دستگاه فلتر پرس فلتر میشود غبارهای مواد بدون شکری آن بکلی از بین نرفته درفلترهای بعدی پاک میشوند .

فلتر مالش :

بعد از اینکه شربت در دو دیگ اول و دوم صدراسیون ذخیره میگردد مقدار کمی از گاز کاربن دای اکساید CO2 داده میشود بعدآ شربت مذکور در فلتر مالش پاک میگردد و شربت پاک شده توسط پمپ های مربوطه به دستگاه فردمف ارسال میشود .  

فُردمف :

دستگاه فردمف متشکل از شش دیگ کالیزاتور وچهار دیگ تبخیر دهنده میباشد . این دستگاه سه وظیفه عمده دارد :

1-    تبدیل نمودن شربت رقیق به غلیظ

2-    تهیه کاندنسات برای دستگاه های دیگر

3-    تهیه بخار برای بخشهای مختلف فابریکه

پخت شکر :

این بخش دارای چهار دیگ پخت کننده شکر میباشد . شربت غلیظ شده از فردمف به دیگ پخت کننده شکر ارسال گردیده در دیگ پخت کننده شکر 75-80 درجه سانتی گریت حرارت داده میشود . وقتیکه شربت مذکور به غلظتیکه قابل کرستل است میرسد درآن کرستلکایم یعنی (یک مقدارشکررا در محلول پروپائیل الکول حل نموده که بنام کریستلکایم یاد میشود ) علاوه میگردد . قابل یاد آوری است که هریک در جوار خود وال های کوچک برای امتحان شربت را دارا است . از وال پخت شکر در هر نیم ساعت بعد شربت را گرفته تا دیده شود که شربت مذکور قابل کریستل است یا نه . بعد از علاوه نمودن محلول پروپائیل الکول چندین ساعت را در بر میگیرد که در شربت کریستل ها تشکیل میشود شربتیکه در آن کریستل ها تشکیل گردیده است بنام مگما یاد میشود .

+ نوشته شده توسط اسدالله (حقجو) در شنبه بیست و هفتم آبان 1391 و ساعت 15:10 |


Powered By
BLOGFA.COM